Κεντρική σελίδαKεντρική σελίδα Οδηγός Σπουδών Β΄Λυκείου Αρχαία Ελληνικά Κείμενα

Αρχαία Ελληνικά Κείμενα

ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ (την εβδομάδα): 4.

 

Οι οριζόμενες από το ωρολόγιο πρόγραμμα ώρες για τη διδασκαλία του μαθήματος "Αρχαία Ελληνικά Κείμενα" Θεωρητικής Κατεύθυνσης στη Β τάξη Ημερήσιου Γενικού Λυκείου θα διατεθούν ως εξής:

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα (Θεματογραφία): 2 ώρες/εβδομάδα

Αρχαία Ελληνική Γραμματεία: 2 ώρες/εβδομάδα

(Διδάσκονται τα εγχειρίδια Ρητορικά Κείμενα και Ανθολόγιο Αρχαϊκής και Λυρικής Ποίησης).

 

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ:

 

ΣΚΟΠΟΙ:

 

Για τους μαθητές της Θεωρητικής Κατεύθυνσης η ενίσχυση της γλωσσικής τους κατάρτισης μπορεί να έχει διπλή μορφή και, επομένως, δύο ειδών περιεχόμενο:

 

1.  Σύνθετη γλωσσική, λεξιλογική και μεταφραστική άσκηση επί αγνώστου σε αυτούς αρχαιοελληνικού πεζού κειμένου της αττικής διαλέκτου. Τα αποσπάσματα που προορίζονται γι' αυτή την άσκηση επιλέγονται ελεύθερα από τους διδάσκοντες, ανάλογα με το επίπεδο γλωσσικής κατάρτισης των μαθητών τους και, οπωσδήποτε, κλιμακούμενα ως προς τη δυσκολία από την αρχή της Β΄ τάξης προς το τέλος της Γ΄ τάξης.

 

2.  Συμπληρωματική διδασκαλία ορισμένων γραμματικών φαινομένων, των οποίων η γνώση κατά την κρίση του καθηγητή δεν έχει εμπεδωθεί, ή ορισμένων σπανιότερων φαινομένων, όπως π.χ.:

 

  • Συνηρημένα ονόματα της 1ης και 2ης κλίσης (ουσιαστικά και επίθετα).
  • Αττικόκλιτα ονόματα.
  • Αριθμητικά (ουσιαστικά, επίθετα, επιρρήματα).
  • Σπανιότεροι αόριστοι β΄ βαρυτόνων ρημάτων που κλίνονται κατά τα εις -μι (π.χ. έδραν, ερρύην).
  • Χρήση των εις -τος και -τέος ρηματικών επιθέτων.
  • Ειδικές περιπτώσεις υποθετικών λόγων (συνεπτυγμένων ή ελλειπτικών).
  • Αναλυτικότερα στοιχεία για τον πλάγιο λόγο, την απόλυτη χρήση της μετοχής των απροσώπων ρημάτων, τη δοτική προσωπική.

 

Η διδασκαλία αυτή γίνεται με διδακτικό υλικό που επιλέγεται από τον διδάσκοντα καθηγητή, κατά περίπτωση, με βάση τα βιβλία αναφοράς (Γραμματική και Συντακτικό) που εγκρίνονται για τους μαθητές.

 

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ:

 

ΤΙΤΛΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 1:  ΡΗΤΟΡΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ, Ο.Ε.Δ.Β.

 

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ:  Κ. Δάλκος, Χρ. Δάλκος, Γ. Μανουσόπουλος, Ν. Μπονόβας, Σπ. Παργινός.

 

ΣΚΟΠΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΡΗΤΟΡΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ:

 

Σκοπός της διδασκαλίας:

 

  • Να γνωρίσουν οι μαθητές μερικές πτυχές του δημόσιου και ιδιωτικού βίου των αρχαίων Αθηναίων.
  • Να μελετήσουν μια ειδική μορφή αρχαιοελληνικού λόγου, τον ρητορικό, ο οποίος ως λόγος "πειθούς δημιουργός" διαφέρει σημαντικά από τα άλλα γραμματειακά είδη ως προς τη δομή, τη λογική οργάνωση, την πλούσια επιχειρηματολογία και την ειδική γλωσσική έκφραση.
  • Να γνωρίσουν, ειδικότερα, τις έντεχνες πίστεις, δηλαδή τα λογικά επιχειρήματα, τα ρητορικά ήθη και τα ρητορικά πάθη, με τα οποία ο ομιλητής προσπαθεί να κερδίσει την εύνοια του ακροατή ή του αναγνώστη του.
  • Να προσδιορίσουν ιδιαίτερα τη διαχείριση της έμφασης και της συναισθηματικής φόρτισης με τα ποικίλα σχήματα λόγου (αντίθεση, υπόσταση, ρητορική ερώτηση, πολυσύνδετο ή ασύνδετο κατά περίπτωση σχήμα, τολμηρή μεταφορά κ.ά.) και την όλη οργάνωση και διασύνδεση των μερών του λόγου.
  • Να καταστούν ικανοί να αξιολογούν το περιεχόμενο ενός ρητορικού λόγου, τη βαρύτητα των επιχειρημάτων και κατά συνέπεια την αποτελεσματικότητα της τεκμηρίωσης.
  • Να ασκηθούν οι μαθητές στη λογική οργάνωση δομημένου κειμένου σε κάθε περίπτωση παραγωγής δικού τους λόγου.
  • Να γνωρίσουν, τέλος, δείγματα του λόγου ορισμένων μεγάλων ρητόρων της ελληνικής αρχαιότητας, των οποίων το έργο έχει διαχρονική αξία.

 

ΤΙΤΛΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 2:  ΑΡΧΑΪΚΗ ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ, Ο.Ε.Δ.Β.

 

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ:  Ι. Καζάζης, Α. Καραμήτρου.

 

ΣΚΟΠΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:

 

Σκοπός της διδασκαλίας:

 

  • Να γνωρίσουν οι μαθητές τα ομηρικά έπη στην πρωτότυπη έκφρασή τους και συγκεκριμένα τις γλωσσικές, μετρικές και εκφραστικές ιδιαιτερότητές τους.
  • Να απολαύσουν στο πρωτότυπο δυο - τρία αποσπάσματα από την Οδύσσεια και την Ιλιάδα, χαρακτηριστικά για το περιεχόμενο και την ποιητική τέχνη τους.
  • Να συσχετίσουν τα παραπάνω στοιχεία του έπους με τα γραμματειακά είδη που ακολούθησαν και να εκτιμήσουν την ιδιαιτερότητα και την αξία τους.
  • Να διαπιστώσουν τις ιδιαιτερότητες της αρχαϊκής λυρικής ποίησης, τόσο τις εξωτερικές (διάλεκτοι, μέτρα, σύνθεση και έκφραση) όσο και τις εσωτερικές, (ο κόσμος του παρόντος, στενά δεμένος με τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες της εποχής, όπως τις βιώνει προσωπικά ο λυρικός ποιητής, αλλά και όπως προβάλλεται υπερχρονικά με αντικειμενοποιημένη πολλές φορές έκφραση γνωμικού χαρακτήρα).
  • Να επισημάνουν την ποικιλία των θεμάτων που αντιμετωπίζουν οι λυρικοί ποιητές και αντικατοπτρίζουν την πολυμορφία της κοινωνικής ζωής, τη μοίρα του ανθρώπου, την ευτυχία ή δυστυχία του, τη σχέση του με το Θεό, τις σχέσεις του με τους άλλους, τον έρωτα, τη φιλία, την κοινωνική παρουσία του, την εργασία, τον πόλεμο και την ειρήνη κ.ά.
  • Να παρακολουθήσουν και να εκτιμήσουν την εξέλιξη της σκέψης και της έκφρασης στη λυρική ποίηση, σε σχέση με τα ομηρικά έπη που προηγήθηκαν, και τα είδη (ιστορία, τραγωδία, ρητορεία, φιλοσοφία) που ακολούθησαν, σε περιορισμένη βεβαίως έκταση και στο βαθμό που επιβάλλει ο σκοπός του σύντομου αυτού προγράμματος.

 

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ:

 

Ι.  ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

 

1. Ρητορικά κείμενα

 

Α. Εισαγωγή:

1.  Η Ρητορική στην Αρχαία Ελλάδα: σελ. 9-13 (κεφ. Α, Β, Γ) και 15-20 (κεφ.Ε, ΣΤ)

α. Ο Υπέρ Μαντιθέου λόγος του Λυσία: σελ. 79-80.

β. Ο Υπέρ της Ροδίων ελευθερίας λόγος του Δημοσθένη: σελ. 123-126.

γ. Ο περί ειρήνης λόγος του Ισοκράτη: σελ. 269-272.

 

Β. Κείμενα:

α.  Λυσίας. Υπέρ Μαντιθέου: Πρωτότυπο, οι παρ.: 1-21.

β.  Δημοσθένης. Υπέρ της Ροδίων Ελευθερίας: Πρωτότυπο, οι παρ.: 1-4, 17-20. Μετάφραση, οι παρ.: 5-16.

γ.  Ισοκράτης. Περί Ειρήνης: Πρωτότυπο, οι παρ.: 1-2, 14-16. Μετάφραση, οι παρ.: 17-27.

 

2. Αρχαϊκή Λυρική Ποίηση

 

Α. Εισαγωγή:

1. Κεφ. ΙΙ. Βασικές έννοιες. Οι απαρχές και οι πηγές της λυρικής ποίησης: σελ. 9-13 (εκτός από την ενότητα επική αφήγηση και λυρική περιγραφή σελ. 9-11).

2. Κεφ. ΙΙΙ. Αρχαϊκή Λυρική Ποίηση: σελ. 13-17 (εκτός από τη διαίρεση της λυρικής ποίησης κατά τα μέτρα σελ. 15).

3. Κεφ. ΙV. Η Αρχαϊκή Λυρική Ποίηση, 650-450 π.Χ., (μέχρι "Η λυρική ποίηση μετά το τέλος της αρχαϊκής εποχής") σελ. 18-20.

 

Β. Κείμενα:

Αρχίλοχος: απόσπ. 3, ου φιλέω μέγαν

5, χρημάτων άελπτον

6, Θυμέ, θύμ'

7, κήδεα μέν στονόεντα

Μίμνερμος: απόσπ. 11, ημείς δ', οιά τε φύλλα

Σαπφώ: απόσπ. 14, ποικιλόθρον' αθανάτ'

17, κατθάνοισα δε κείσηι

Σόλων: απόσπ. 18, ημετέρη δε πόλις

Πίνδαρος: απόσπ. 27, Δέκατος τέταρτος Ολυμπιόνικος

 

ΙΙ.   ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

 

1.  Αδίδακτο πεζό κείμενο αρχαίων ελλήνων συγγραφέων της αττικής διαλέκτου.

 

2.  Γραμματική - Συντακτικό:

α.  Η ύλη που περιλαμβάνεται στα βιβλία του Γυμνασίου "Η ελληνική γλώσσα. Κείμενα, Αρχαία, Βυζαντινά και Λόγια", τα οποία έχουν αναμορφωθεί και εκδοθεί από τον Ο.Ε.Δ.Β. με τον τίτλο “Αρχαία Ελληνική Γλώσσα”.

β.  Ολόκληρη η ύλη που περιλαμβάνεται στο βιβλίο της Α΄ τάξης Γενικού Λυκείου "Εγχειρίδιο Γλωσσικής Διδασκαλίας", έκδ. Ο.Ε.Δ.Β. (ενότητες 1-21).

 

Τρόπος Εξέτασης - Βαθμολόγησης
Visitors:
Site Meter
Hits:
Online Visitors