Φροντιστήριο ΕΠΙΛΟΓΗ - Οδηγός Σπουδών Λυκείου - Β΄ Λυκείου

Στο μάθημα αυτό συνεχίζεται η εργασία που γίνεται στο μάθημα των Νέων Ελληνικών της Β΄ Λυκείου στους τομείς:

Της προφορικής επικοινωνίας.

Της προφορικής έκφρασης.

Της γραπτής επικοινωνίας.

Του γραπτού λόγου.

ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ (την εβδομάδα): 2.

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ (ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ):

ΣΚΟΠΟΙ:

Σκοποί της Γλωσσικής Διδασκαλίας στο Γενικό Λύκειο είναι οι μαθητές / τριες:

Να κατακτήσουν το βασικό όργανο επικοινωνίας της γλωσσικής τους κοινότητας, ώστε να αναπτυχθούν διανοητικά, συναισθηματικά και κοινωνικά, αποκτώντας τις απαραίτητες για την ηλικία τους γνώσεις της λειτουργίας του γλωσσικού συστήματος και χρησιμοποιώντας με επάρκεια και συνείδηση το λόγο (προφορικό και γραπτό) στις διάφορες επικοινωνιακές περιστάσεις.

Να συνειδητοποιήσουν τη σημασία του λόγου για τη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή, ώστε να μετέχουν στα κοινά είτε ως πομποί είτε ως δέκτες του λόγου με κριτική και υπεύθυνη στάση.

Να εκτιμήσουν τη σημασία της γλώσσας ως βασικού φορέα της έκφρασης και του πολιτισμού κάθε λαού.

Να επισημάνουν τις δομές και τις ιδιαιτερότητες της εθνικής τους γλώσσας συνειδητοποιώντας την πολιτισμική τους παράδοση.

Να μάθουν να εκτιμούν και να σέβονται τη γλώσσα κάθε λαού ως βασικό στοιχείο του πολιτισμού του, προετοιμαζόμενοι να ζήσουν ως πολίτες σε μια πολυπολιτισμική Ευρώπη.

ΤΙΤΛΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: "ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ" έκδοση ΟΕΔΒ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ: Χ. Τσολάκης, Κ. Αδαλόγλου, Α. Αυδή, Ε. Λόππα, Δ. Τάνης.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ:

Η ΕΙΔΗΣΗ

Ι. Η είδηση και το σχόλιο.

ΙΙ. Η οργάνωση και η παρουσίαση της είδησης.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΕΙΔΗ

1. Βιογραφία / μυθιστορηματική βιογραφία.

2. Βιογραφικό σημείωμα.

3. Αυτοβιογραφία / μυθιστόρημα με αυτοβιογραφικά στοιχεία.

4. Αυτοβιογραφικό σημείωμα.

5. Απομνημονεύματα.

6. Ημερολόγιο.

7. Συστατική επιστολή.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ - ΚΡΙΤΙΚΗ

Ι. Παρουσίαση και κριτική ενός βιβλίου.

ΙΙ. Παρουσίαση και κριτική μιας θεατρικής παράστασης.

ΙΙΙ. Παρουσίαση και κριτική διαφόρων αντικειμένων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ - ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ι. Σημειώσεις.

ΙΙ. Περίληψη.

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ:

Στην Έκφραση - Έκθεση, όπου εξετάζεται ο βαθμός κατάκτησης της γλώσσας από το μαθητή, δεν νοείται εξεταστέα ύλη με τη στενή έννοια.

A) Από το βιβλίο “Έκφραση - Έκθεση” των Χ. Τσολάκη κ.ά., έκδοση ΟΕΔΒ:

α. Διαβάζω / κατανοώ και γράφω

1. Ο μαθητής απαντά γραπτά σε ερωτήσεις που αφορούν ένα κείμενο και με τις οποίες:

α) Επιδιώκεται να κατανοεί ο μαθητής το περιεχόμενο ενός κειμένου, δηλαδή:

να διακρίνει το σχόλιο από το γεγονός σε μία είδηση, σε ένα βιογραφικό σημείωμα κτλ.

να διακρίνει τα διάφορα βιογραφικά είδη

να εντοπίζει την οπτική γωνία του πομπού σε μία είδηση, σε ένα άρθρο / σχόλιο πάνω στην επικαιρότητα, στα βιογραφικά είδη, σε μία κριτική κτλ.

να διακρίνει τα κύρια σημεία και τη λογική διάρθρωση ενός κειμένου, π.χ. τα συστατικά στοιχεία μιας είδησης, μιας παρουσίασης - κριτικής κτλ.

να εντοπίζει και να κατανοεί τα επιχειρήματα του πομπού, π.χ. σε ένα άρθρο, σε μια κριτική κτλ.

να διακρίνει το καίριο και το ουσιώδες από ένα κείμενο

να επισημαίνει τη διαδικασία που ακολουθείται για τις σημειώσεις, το διάγραμμα και την περίληψη.

β) Επιδιώκεται να κατανοεί ο μαθητής την οργάνωση ενός κειμένου, δηλαδή:

να εντοπίζει τα βασικά μέρη (πρόλογο, κύριο μέρος, επίλογο) και τις νοηματικές ενότητες του κειμένου

να διακρίνει την οργάνωση συγκεκριμένων ειδών λόγου τα οποία διδάσκεται, π.χ. την οργάνωση μιας είδησης, τη δομή ενός βιογραφικού σημειώματος, μιας κριτικής κτλ.

να επισημαίνει τους διάφορους τρόπους με τους οποίους οργανώνεται ο λόγος, π.χ. με αιτιολόγηση, με σύγκριση και αντίθεση, με ορισμό, με διαίρεση, με παράδειγμα κτλ.

να σχολιάζει τη συνοχή του κειμένου (διαρθρωτικές λέξεις κτλ.)

να χωρίζει το κείμενο σε παραγράφους, να δίνει πλαγιότιτλους σε παραγράφους / νοηματικές ενότητες, να διευθετεί τη συνοχή του κειμένου.

γ) Επιδιώκεται να διερευνά ο μαθητής τη γλώσσα του κειμένου (λεξιλόγιο, στίξη, μορφοσυντακτικά φαινόμενα, γλωσσικές ποικιλίες, λειτουργίες της γλώσσας, ύφος κτλ.), δηλαδή:

να εντοπίζει και να αιτιολογεί την επιλογή του πομπού:

-στην ενεργητική ή παθητική φωνή

-στο ρηματικό πρόσωπο / χρόνο / έγκλιση

-στον μακροπερίοδο ή όχι λόγο

-στην παράταξη ή στην υπόταξη

-στα ρηματικά ή ονοματικά σύνολα

-στην αναφορική ή στην ποιητική λειτουργία της γλώσσας

-στα σημεία στίξης

-σε λόγιες ή λαϊκές λέξεις, σε ειδικό λεξιλόγιο, όρους κτλ.

να διευθετεί τη στίξη, να διορθώνει την ορθογραφία του κειμένου

να ερμηνεύει λέξεις του κειμένου με συνώνυμα, να βρίσκει αντώνυμα, να σχηματίζει φράσεις με ορισμένες λέξεις του κειμένου κτλ.

να χωρίζει το κείμενο σε παραγράφους και να διευθετεί τη συνοχή του

να χαρακτηρίζει το ύφος του κειμένου λαμβάνοντας υπόψη την επικοινωνιακή περίσταση (δέκτη, σκοπό, είδος λόγου κτλ.).

2. Ο μαθητής προχωρεί σε διάφορες γραπτές εργασίες με αφόρμηση το συγκεκριμένο κείμενο. Επιδιώκεται ο μαθητής:

να πυκνώνει ένα κείμενο, να κάνει την περίληψη του κειμένου, να δίνει έναν τίτλο στο κείμενο ή πλαγιότιτλους σε παραγράφους / νοηματικές ενότητες του κειμένου

να οργανώνει το διάγραμμα του κειμένου

να αναπτύσσει μια φράση, μια παράγραφο, ένα επιχείρημα του κειμένου

να μετασχηματίζει ένα κείμενο π.χ. από ένα είδος λόγου σε ένα άλλο.

β. Γράφω

Ο μαθητής ασκείται στην παραγωγή διαφόρων ειδών γραπτού λόγου όπως διδάσκονται στο αναμορφωνένο βιβλίο “Έκφραση - Έκθεση” της Β΄Λυκείου.

Ασκείται επίσης στη σύνταξη κειμένου με σκέψεις, θέσεις, απόψεις σε θέμα σχετικό με τα θέματα που περιέχονται στα βιβλία “Έκφραση - Έκθεση” Β΄Γενικού Λυκείου και “Θεματικοί κύκλοι για το Λύκειο - αντίστοιχοι θεματικοί κύκλοι για τη Β΄Λυκείου”, είτε άλλα κείμενα, κατά την κρίση των εκπαιδευτικών, ενταγμένα σε επικοινωνιακό πλαίσιο.

Σημείωση: Με τη διδακτέα ύλη στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας (Έκθεση - Έκφραση), όπως και τα προηγούμενα σχολικά έτη, ζητείται η καλλιέργεια συγκεκριμένων δεξιοτήτων και όχι η διδασκαλία ορισμένων σελίδων του σχολικού βιβλίου. Η διδακτέα ύλη περιλαμβάνει τις ενότητες: Σημειώσεις - Περίληψη, Είδηση, Βιογραφικά Είδη, Παρουσίαση - Κριτική. Η διδασκαλία των ενοτήτων αυτών θα βασιστεί στις Οδηγίες του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.

Β) Το βιβλίο “Θεματικοί Κύκλοι”

Από το βιβλίο αυτό μπορούν να αντληθούν κείμενα που ανταποκρίνονται στις θεματικές ενότητες του εγχειριδίου. Τα κείμενα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τους μαθητές είτε για ασκήσεις στην τάξη είτε για εργασίες για το σπίτι.

Γ) Το βιβλίο “Γλωσσικές Ασκήσεις για το Γενικό Λύκειο”

Από το σχολικό έτος 2003-4 χρησιμοποιείται στο μάθημα της Έκφρασης - Έκθεσης το βιβλίο “Γλωσσικές Ασκήσεις για το Γενικό Λύκειο”, που αποτελεί συμπληρωματικό διδακτικό υλικό. Από το βιβλίο αυτό θα αξιοποιηθούν επιλεκτικά ασκήσεις και δραστηριότητες που ανταποκρίνονται στη διδακτέα ύλη, κατά την κρίση του εκπαιδευτικού.

Περισσότερες λεπτομέρειες για την αξιοποίηση του βιβλίου αυτού στη Β΄ τάξη Γενικού Λυκείου περιέχονται σε ξεχωριστό κεφάλαιο των οδηγιών του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.


	Kεντρική σελίδα Οδηγός Σπουδών Β΄Λυκείου Νεοελληνική Γλώσσα